در راستای پیشنهاد موضوعاتی برای نوشتن در سمپوزیوم: تاریخ‌نگاری‌های نو در ایران
1398/11/06

در راستای پیشنهاد موضوعاتی برای نوشتن در سمپوزیوم:

تاریخ نگاری‌‌های نو در ایران


یکی از مهم‌ترین تحولات در تاریخ‌نگاری ایران با تولد «مطالعات فرهنگ عامیانه» صورت‌گرفت که از تلاش‌های ادبایی چون صادق‌هدایت، محمدعلی‌ جمال‌زاده بزرگ علوی، صادق چوبك و جلال آل آحمد و پژوهشگرانی چون ابوالقاسم انجوی شیرازی سرچشمه گرفت. اما «ایران‌شناسی» و «مردم‌شناسی» از دل این تغییرات گسترده در ایران مولودهای دیگر بودند.
 
«مطالعات فرهنگی» در ایران پساانقلابی هم در عرصه‌‌ی تاریخ‌نگاری جریان‌ساز بود. همه‌ی این تحولات پروژه‌‌ی اصلی‌شان مطالعه‌ی «زندگی مردم» به معنای عینی و واقعی آن بود. این مردم در تاریخ‌نگاری سیاسی که تاریخ‌نگاری شاهان بود، دیده نمی‌شدند. پس جریان‌های تازه‌‌ی تاریخ‌نگاری همچون تاریخ‌نگاری اجتماعی، تاریخ‌نگاری فرودستان، تاریخ‌نگاری شفاهی، تاریخ‌نگاری فرهنگی و مطالعات حافظه و ضایعه‌ی‌فرهنگی برآمدند.

تاریخ‌نگاری‌های نوپا چگونگی مواجهه‌ی پژوهشگران با زیست توده‌ی مردم ایران را مسئله‌مند کردند. زیستی که توسط رویدادهای اجتماعی از جنبش های اجتماعی همچون اعتراضات مردمی و صنفی و قومی، جنگ همچون جنگ تحمیلی، بلایای طبیعی همچون زلزله و سیل و مخاطرات اجتماعی چون سوانح ریلی و هوایی جراحت دیده است. پس پژوهشگر به روایتگری رویداد تاریخی روی خواهد آورد. چون حاد واقعیت توسط حضور پژوهشگر در تجربه ای ضایعه های فرهنگی یا بازخوانی حافظه ی فردی و جمعی امکان پذیر خواهد بود. آرشیوهای تاریخی کنونی دارای سوگیری هستند. پس مطالعه‌ی رویداد تاریخی غیراکنون کاری سخت و دشوار است. اینجا تکنیک های بازسازی آرشیو بسیار راهبردی خواهند بود.

حال فرای همه‌ی این سخن‌ها در این محور پرسش‌های پیشنهادی را مطرح می‌کنیم و از تمامی دانشجویان و فارغ‌التحصیلان رشته‌های علوم انسانی بالاخص علوم اجتماعی ایران تقاضا می‌کنیم که تاملات‌شان در قالب جستار، مقاله، عکس یا فیلم مستند را با ما در میان گذارند. بدیهی است که پرسش‌های پیشنهادی ما تنها پرسش‌های موجود و مشروع در تاریخ‌نگاری نخواهد بود. اما اساسی‌ترین تلاش‌های محققان و پژوهشگران ایرانی را مورد سئوالات زیر قرار خواهیم داد.

آیا «تاریخ» فقط بازنمایی و بازسازی گذشته است؟

رابطه‌ی «تاریخ‌نگاری» با رویداد تاریخ چیست؟

وضعیت روش‌های «تاریخ‌نگاری» به‌عنوان روش‌تحقیق در علوم‌اجتماعی ایران چگونه‌ است؟

پژوهش‌های «تاریخ‌نگاری‌‌های نو» در ایران به کدام بخش از زندگی مردم نور تاباندند؟

کدام یک از «تاریخ‌نگاری‌‌های نو» در بازنمایی زندگی مردم ایران موفق‌تر عمل کرده‌است؟

آیا گروه‌های آموزشی و محققان تاریخ و علوم‌اجتماعی در زمینه‌ و بسترمند سازی تاریخ‌نگاری موفق عمل کرده‌اند؟

نویسنده: علی خانمحمدی
مهلت ارسال آثار: ۳۰ بهمن‌ماه